ನವದೆಹಲಿ: ಸುಮಾರು ಆರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಿಂದ ₹ 2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಶೇ.0.4ರಷ್ಟು ಎಂಡಿಆರ್ (ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್) ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
₹ 75 ಸಾವಿರ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಶುಲ್ಕದ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯನ್ನು ₹ 300ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ (ಪಿ2ಪಿ) ನಡೆಯುವ ಯುಪಿಐ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
2020ರ ಜನವರಿಯಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ‘ಶೂನ್ಯ ಎಂಡಿಆರ್’ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೀಗ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಸಮರ್ಥನೀಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದವು.
ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಟ್ಟು ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಿ2ಪಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಪಾಲು ಶೇ.37ರಷ್ಟಿದ್ದು, ವಹಿವಾಟಿನ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಶೇ.70ರಷ್ಟಿದೆ. ₹ 2,000ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ಪಿ2ಎಂ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಎಂಡಿಆರ್ನಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಇವು ಒಟ್ಟು ಪಿ2ಎಂ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಶೇ.95ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲು ಹೊಂದಿವೆ.
ಯುಪಿಐ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಧಿಸೂಚಿತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಪಾವತಿ ವಿಧಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಎಂಡಿಆರ್ ವಿಧಿಸಲು ‘ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಸೆಟ್ಲ್ಮೆಂಟ್ ಕಾಯ್ದೆ, 2007’ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 10ಎಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಬಂಧದ ಮಸೂದೆಗೆ ಆಗಸ್ಟ್ನ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತಿದೆ.
2016ರ ಆಗಸ್ಟ್ 25ರಂದು ಆರಂಭವಾದ ಯುಪಿಐ, ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. 2016–17ರಲ್ಲಿ ₹ 0.07 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಇದ್ದ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟು 2025–26ರಲ್ಲಿ ₹ 314 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಯಾವ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಶುಲ್ಕ?
- ₹ 2,000ವರೆಗಿನ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಎಂಡಿಆರ್ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
- ₹ 2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಿ2ಎಂ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಶೇ.0.4 ಎಂಡಿಆರ್ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ₹ 3,000 ಖರೀದಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ₹ 12 ಎಂಡಿಆರ್ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಯುಪಿಐ ಕ್ಯೂಆರ್ ಮೂಲಕ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹ 1 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
- ರೈಲ್ವೆ, ಟೆಲಿಕಾಂ, ವಿಮೆ, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯಂತಹ ಅಗತ್ಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ₹ 2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ₹ 5 ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ.
- ವಿದ್ಯುತ್, ನೀರು, ಅನಿಲ ಹಾಗೂ ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜು ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಗೂ ₹ 5 ಎಂಡಿಆರ್ ಇರಲಿದೆ.
- ಷೇರು ಬ್ರೋಕರ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಡೀಲರ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ ಮತ್ತು ಷೇರು ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಶೇ.0.02 ಎಂಡಿಆರ್ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ₹ 300.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ತಡೆ
ಹೊಸ ಎಂಡಿಆರ್ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಹಾಕದಂತೆ ಸರ್ಕಾರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಯುಪಿಐ ಆ್ಯಪ್ಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಅಥವಾ ಗುಪ್ತ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಎಂಡಿಆರ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ವಸೂಲಿ ಮಾಡದಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೂ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
